Türk Dünyası Yardım Kampanyası

Ocakbaşı Sohbetlerinde Kutadgu Bilig ve Türk Devlet Anlayışı Konuşuldu

10 Nisan 2016
Ocakbaşı Sohbetlerinde Kutadgu Bilig ve Türk Devlet Anlayışı Konuşuldu
  • Yer
    Türk Ocakları Galip Erdem Salonu
  • Tarih
    10 Nisan 2016

Türk Ocakları Genel Merkezi’nin her hafta düzenlediği Ocakbaşı Sohbetlerinde bu hafta, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’nun eski başkanlarından Prof. Dr. Reşat Genç, "Kutadgu Bilig ve Türklerde Devlet Olma Şuuru" başlıklı bir konuşma gerçekleştirdi. Türk Ocakları Genel Merkez Denetleme Kurulu Üyesi Yrd. Doç. Dr. İbrahim Atabey açılış konuşmasını yaptıktan sonra Prof. Dr. Reşat Genç’i kürsüye davet etti.

 

“KUT TANRI TARAFINDAN VERİLEN YÖNETME KUDRETİDİR”

 

Prof. Dr. Reşat Genç, Yusuf Has Hacib’in eseri Kutadgu Bilig ve Kaşgarlı Mahmut’un eseri Divanı Lügatit Türk’ün Türklerde devlet geleneğini anlatan iki önemli eser olduğunu söyleyerek konuşmasına başladı. “Bu eserler olmasaydı Türk tarih ve devlet bilgimiz çok eksik kalırdı” diyen Genç, Yusuf Has Hacib ve Kaşgarlı Mahmut’u rahmet ve minnetle andı. Genç, Kutadgu Bilig’in kelime anlamının sadece “mutluluk, saadet veren bilgi” olarak tanımlanmasının basit kalacağını söylerken, “kutadgu” kelimesinin eski Türklerin devlet yönetme yetkisinin ilahi bağıyla ilgili bir meseleyi önümüze getirdiğini belirtti. “Kut”un tanımını “Tanrı tarafından Türk kağanına verilen yönetme güç ve kudreti” olarak yapan Genç, kutun ilahi bir yetki olduğunun altını çizdi. Genç, kutu alan kişinin Tanrı istediği ve seçtiği için kut aldığına değinirken Orhun Kitabeleri’nde ve Kutadgu Bilig’te de aynı ifadelerin yer aldığını belirtti. Eski Türklerde, kut inancının soya dayandırıldığını ifade eden Genç, bu sebeple eski Türk hükümdarlarında babadan oğula geçme uygulamasının benimsendiğini aktardı. Kutadgu Bilig’in, insanları doğrudan doğruya kuta ulaştıracak bilgi olduğunu söyleyen Genç, Kutadgu Bilig’i devleti yönetme, sevk ve idare etme sanatını öğreten bir siyasetname olarak tanımladı.

 

“MİLLET NE KADAR ZENGİNSE DEVLET DE O KADAR ZENGİNDİR”

 

 Genç, Türklerin tarih boyu ırk, köken, dil, din, mezhep ayırt etmeden tüm insanları bir değer olarak gördüklerini, “kâinatın özü insandır” anlayışıyla açıkladı. “Bizim devlet felsefemizde devlet, insanı müreffeh ve huzurlu kılmak için vardır. Devlet insan içindir” diyen Genç, devlet hanedanın ortak malıdır ifadesinin yanlış olduğunu devletin sadece toprak olmadığını vurguladı. Kutadgu Bilig’ten örnekler veren Genç, “Ey Hükümdar, büyük bir devleti, ülkeyi iyi yönetmek için çok asker gerekir. Çok askeri besleyebilmek için çok para gerekir. Çok parayı elde edebilmek için halkın zengin olması gerekir. Halkın zengin olması için de iyi kanunlar koyup, toplumu adaletle yönetmek gerekir.” bölümünü okudu. Genç, Yusuf Has Hacib’in “Bir devlet ona vücut veren millet ne kadar zenginse o kadar zengindir” görüşünü belirtirken, “Eğer kanun eşitlik ve adaleti sağlıyorsa kanundur, sağlayamıyorsa kâğıt üzerinde kalmaya mahkûmdur” dedi.

 

“HALKIN YÖNETİCİLER ÜZERİNDE ÜÇ HAKKI VARDIR”

 

Kutadgu Bilig’e göre halkın yönetici üzerinde üç hakkı olduğuna değinen Genç, bunlardan ilkini yöneticinin insana, topluma faydalı kanunlar yapması ve herkese eşit uygulanacak adaleti sağlaması olduğunu söyledi. Genç, ikinci hakkı hükümdarın ekonomik istikrarı sağlaması ve halka geçim sıkıntısı yaşatmaması olarak tanımlarken üçüncüsünü ülkede dirlik, düzen, huzurun sağlanmasıyla halkın can ve mal güvenliğinden emin olması olduğunu ifade etti. Yöneticinin de halk üzerinde üç hakkı olduğuna dikkat çeken Genç, bunların halkın kanunlara uyması, vergileri zamanında vermesi ve devletin dostunu dost, düşmanını düşman bilmesi olarak açıkladı. Genç, Kutadgu Bilig’ten birçok konu üzerine örnekler verdikten sonra soru cevap kısmıyla konuşmasını bitirdi.  

 

Haber: Hilal Süyümbike Maraş

Türkocağı Tv

Türkocağı Tv

Tümü

Türk Ocaklarından Haberdar Olun

Yazarlar

Tümü