Türk Dünyası Yardım Kampanyası

Nevruz Üzerine

19 Mart 2010
Orhan Kürşat TÜRKER

21 Mart’ta kıştan bahara geçiyoruz. Güneş o gün koç burcuna geçiyor. Bugün yerkürenin kuzey yarısı oğlak dönencesine, güney yarısı da yengeç dönencesine giriyor. Eski 12 hayvanlı Türk takvimine göre de sığır yılı 21 Mart’ta bitiyor, pars yılı 22 Mart’ta başlıyor.

Eski takvimlerde, yıl iki bölümdür: Kasım (180 veya 179 gün) Hızır (186 gün). Kasım 1 Kasım’da başlar, Hızır da 6 Mayıs’ta. İşte bu Kasım’ın 105’inde (20 Şubat) havaya cemre düştü, bir hafta sonra suya (Kasım 112 – 27 Şubat), bir hafta sonra da toprağa (kasım 119 – 6 Mart). Yani üçüncü cemre toprağa düştükten iki hafta iki gün sonra (Kasım 135 – Mart 22) Nevruz oluyor, bahar başlıyor. Bugün Diyanetin takvim yapraklarında da bu bilgilere rastlayabilirsiniz.

Üçüncü cemreden iki hafta iki gün sonra Nevruz… Bunun için dördünce cemre olduğunu düşünüyor insan. Bu cemre cana düşüyor, hayata düşüyor, gönüle düşüyor. Toprak yeşeriyor, kuşlar cıvıldıyor. Cahit Sıtkı “Bu sabah hava berrak – Bu sabah her şey billurdan gibi - Gök masmavi bu sabah - Güzel şeyler düşünelim diye” şeklinde yazmış. Gerçekten içinizi bir yaşama sevinci kaplıyor. Neşe doluyor yürekler. Bu zamanda en kötü duygu hüzündür. Gurbetteki, yakınını kaybetmişi hasret çekiyor; uzaktakini, yitirdiğini düşünüyor. Ama hüzünden ötesi yok. Bu mevsimde kin yok, garez yok, öfke yok. Sevinç var, neşe var, özlem var.

Nevruz bizim coğrafyamızın bayramı. Firdevsi’nin Şehname’sinde geçiyor. Ama İran’da Şehname’nin incelediği dönemlerden kalan bir Nevruz hatırası yok Dolayısıyla başlangıcı İran değil; oysa Orhun anıtlarında, eski Türk yaşayışından bahseden Çin kaynaklarında Nevruz törenlerinden bahsediliyor. Dolayısıyla Türk’ün bayramı Nevruz; Ergenekon’dan çıkışı simgeliyor. Ama sonra bütün coğrafyaya yayılmış. İran da kutlamış, Arap da. Hatta dini bir anlam da yüklemeye çalışılmış; kimileri demiş ki Âdem’le Havva’nın Arafat’a indiği gündür. Kimileri demiş ki peygamberimizin Hz. Ali’ye velâyetini bildirdiği gündür. Bazılarına göre de Hz. Fatma’yla Hz. Asli o gün evlenmiş ve daha birçok rivayet…

Selçuklu ve daha sonra Osmanlı yaşayışında önemli bir yeri var Nevruzun. Nevruziye diye şekerlemeler yapmışlar, şiirler yazmışlar, şarkılar bestelemişler.

Daha sonra unutulmuş, belki havalar Hıdırellez’de iyice ısındığı için 6 Mayısa kaymış benzer kutlamalar. Sonra Sovyetler Birliği dağılınca, Demirperdeler kalkmış, hafızamız aniden uyanmış adeta, Özbek, Tatar, Kürt, Türkmen, Uygur, Kazak, Kırgız hep beraber Nevruz kutlamaya başlamışız ki değmeyin gitsin. Sümelek var, Semeni var, baca baca yumurtası var, koje var.

Türkiye’de halk kutlamaları yaygın değil henüz ama sivil toplum kuruluşları, resmi kuruluşlar törenler, toplantılar yapıyor. Halkı da zorlamamak lâzım, benimserse yapar, benimsemezse yapmaz. Oluruna bırakmak, halkın tercihlerine saygı göstermek gerekir. O ne yaparsa güzel yapar.

Nevruz dolayısıyla iki konuyu öne çıkarmak gerekir: Birincisi PKK ve yandaşlarının bu bayramı bir kin ve nefret vesilesi yapmalarının yanlışlığıdır. İç İşleri bakanımızın BDP eş başkanıyla görüşmesi, görüşme sonunda yapılan açıklamalar üzüntü vericidir. Bu bayram bir defa PKK bayramı değildir. Salt bir Kürt bayramı değildir, Kürdüyle, Türkmeniyle, Kırgızıyla, Kıpçağıyla, Acemiyle, Arabıyla, Özbeğiyle tüm bölgenin bayramıdır. Bu bayram kin ve nefretin, öfke kızgınlığın, düşmanlığın bayramı değildir; zaten o zaman bayram olmaz.

Bu bayramda önemle vurgulanması gereken ikinci konu, çevre bilincinin yerleşmesidir. Çocuklarımıza daha iyi bir gelecek bırakmak, içinde yaşayacakları tabiatı korumak, bozmamak gereğine uygun hareket etmek artık hepimizin görevidir. “Ne yaparsam daha çok kazanırım” sorusu insan fıtratının gereğidir belki, onu kınamaya hakkımız yoktur. Ama onun yanına artık “ne yaparsam çevreye daha az zarar veririm” sorusunu da koşmak gerekiyor. Dolayısıyla Nevruz bayramı, dördüncü cemre, tabiatla buluşmanın, mutlu olmanın, neşelenmenin vesilesidir.

Nevruzunuz kutlu olsun, yurdumuz bahtlı olsun. Barış ve huzur kaplasın her yanı. Yürekler bir olsun. 21. asır Türk asrı olsun.

Türkocağı Tv

Türkocağı Tv

Tümü

Türk Ocaklarından Haberdar Olun

Yazarlar

Tümü