Türk Dünyası Yardım Kampanyası

Giresun Şubesi Akademisinde 'Topal Osman Ağa' Dersi

03 Ocak 2017
Giresun Şubesi Akademisinde 'Topal Osman Ağa' Dersi

Giresun Türk Ocağı Akademisinde bu hafta 28 Aralık 2017 tarihinde Giresun Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Gürkan Fırat SAYLAN hocamız misafir edilmiştir. Hocamız Giresun için çok özel bir yere sahip olan Topal Osman Ağa hakkında yaptığı bilimsel çalışmaların bir bölümünü öğrencilerimize sunmuştur. Yrd. Doç. Dr. Gürkan Fırat SAYLAN hocamızın akademi sunumunu özeti aşağıda verilmiştir.

 

Özet

 

Millî Mücadelenin önemli işaret taşlarından olan Topal Osman Ağa hakkında yakın zamana kadar bilinenlerin sınırlı olduğunu söylemek gerekir. 1990’lı yıllardan itibaren Giresun’da yapılan bilimsel faaliyetler sayesinde Osman Ağa hakkında bilinmeyen birçok bilginin gün ışığına çıktığını ifade etmek gerekir. Osman Ağa hakkında ülkemizde yapılan çalışmaların sınırlı olmasına rağmen Batılı kaynaklarda oldukça zengin bilgilerin olduğunu tespit etmekteyiz. Tarihçilerin bu yabancı kaynaklardaki bilgileri ya görmemişler ya da yeterince değerlendirmemişlerdir.

 

Giresunlu Osman Ağa, Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması ile birlikte topladığı gönüllüler ile Teşkilât-ı Mahsusa alayına katılarak, ülke savunmasında büyük yararlıklar göstermiştir. Türk Ordusunun Ruslar karşısında gerilemesi ve Harşıt mevziine çekilmesinden sonra da askerî makamlar ile özellikle Albay Hacı Hamdi'nin komuta ettiği 37. Fırka ile ilişkileri devam etmiştir. 37. Fırka'nın görevlendirmesiyle cepheden kaçan firarilerin yakalanıp geriye gönderilmesini sağlayan Topal Osman, bu suretle birliklerin zayıflamasını önlemiştir. Yine Topal Osman, Haziran 1916'da Giresun'da Ruslara casusluk yapan bir Rum casusluk grubunu yakalayıp 37. Fırka'ya teslim etmiştir". Bununla birlikte, Topal Osman'ın 37. Fırka Komutanlığı tarafından firari tabii ki ve casus işleri ile görevlendirilmesi mülki makamlarda hoşnutsuzluk yaratmıştır. Trabzon Valisi Cemal Azmi başta olduğu halde, Giresun mutasarrıfı Topal Osman'ın hükümet işlerine müdahale ettiğini ve 37. Fırka'ca himaye olunduğunu belirterek, onun Giresun'dan kaldırılmasını istemiş ve şikâyetlerini 3. Ordu'ya iletmiştir. Mülki makamların, 37. Fırka'yı da suçlayan bu şikâyetleri üzerine Topal Osman ifadesi alınmak için Sivas Divan-ı Harbine çağrılmıştır. Topal Osman'ı getirmekle de Menzil Müfettişliği görevlendirilmiştir.

 

Topal Osman'ın Sivas Divan-ı Harbine çıkarılmasına karşı olan bu girişimlere rağmen, 3. Ordu Komutanı söz konusu şahsın 16 Temmuz 1916'da hemen Sivas'a gönderilmesini istedi. Bunun üzerine 25 Ağustos'ta Topal Osman Sivas Divan-ı Harbine çıkmak üzere Giresun'dan yola çıkarıldı. Yapılan muhakemede Topal Osman'ın bir süre gözaltında tutulmasına karar verildi. Ancak, daha sonra yani mütareke sonrası gelişen olaylar, Topal Osman'ın haklılığını ortaya çıkarmıştır. Bu durumda sahil şeridindeki Rumlar, Yunanistan ve İtilâf Devletleri'nden aldıkları destekle bölgedeki Türklere karşı bir katliama girişmişlerdi. Bu bölgede bir de devlet kurma amacını güden Rumlara yine Topal Osman karşı çıkmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nda olduğu gibi yine Topal Osman Rum saldırganlığına karşı askerî makamların desteğini kazanmıştır. Bu defa o dönemden farklı olarak daha üst makamların yani T.B.M.M. Reisi Mustafa Kemal Paşa'nın ve Genelkurmay Başkanlığına vekâlet eden Fevzi Paşanın da Topal Osman'a destek verdikleri gözlenmektedir.

 

Giresun’da Gedikkaya isimli bir gazete çıkartarak, milletin milli şuurunun oluşmasına çalışmıştır. Bu çalışmaları art niyetli kişiler tarafından engellenmeye çalışılmıştır. Giresun’da Müdafaa-i Milliye Başkanı ve Belediye Başkanı sıfatıyla Kasım 1920’de Ankara’ya gitmiş, gerekli emirleri aldıktan sonra Giresun’a dönerek, Binbaşı Hüseyin Avni Alparslan’la 12 Ocak 1921 tarihinde 42. ve 47. Gönüllü Alayların kurulması çalışmalarını başlatmıştır. Mart 1921’de Koçgiri ayaklanması Topal Osman Ağa komutasındaki 47. Gönüllü Alayı’nın büyük katkıları ile bastırılmıştır. Çorum, Merzifon, Tokat ve Samsun havalisinde Rum ve Ermeni çetelerini tamamen dağıtan Osman Ağa, komutasındaki gönüllü Alayı ile Sakarya Savaşı’na katılmıştır. Bu savaşta 42. Alay, Tirebolulu Binbaşı Hüseyin Avni Bey komutasında büyük kahramanlıklar göstermiştir. Taşlı tepe sırtlarını kanlarının son damlasına kadar savunmuşlardır. Osman Ağa ve Alayı da Mangal tepe sırtlarında büyük kahramanlıklar göstermiştir. Tirebolulu Binbaşı Hüseyin Avni Alpaslan’da Alayının hemen tamamı ile burada şehit olmuştur. 42. ve 47. Alayların Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında kilit rol onadıkları açıktır. Giresun ve yöresi halkı, Pontus ve Ermeni ayaklanmalarının tüm Karadeniz’de bastırılmasında etkili olmuştur.

 

Sonuç

 

Osman Ağa’nın vefatı konusu açık bir şekilde ortaya çıkarılmış değildir. Konu üzerinde tarihçilerin dahi ittifak etmedikleri görülmektedir. Tarihi bir hakikat olarak şunu ifade etmek gerekir; Topal Osman Ağa I. Dünya Savaşı’nda ve Millî Mücadele de verdiği mücadele ile Giresun insanının gönlünde özel bir yere sahiptir. Tarihi kaynaklar incelendikçe bu tarihi hakikati daha açık bir şekilde ortaya çıkacak ve bunu herkesin görmek mümkün olacaktır.

 

Çalışmasını sürdürdüğümüz bu bilimsel çalışma kitap haline geldiğinde Topal Osman Ağa hakkında yeni birçok bilginin gün ışığına çıkacağını söylemek gerekir. Gençlerimiz bilimsel çalışmaları daha ciddi ve yoğun bir şekilde sürdürmeli ve yeni eserlere imza atabilmelidir.

 

Türkocağı Tv

Türkocağı Tv

Tümü

Türk Ocaklarından Haberdar Olun

Yazarlar

Tümü